Methodiek

Het Schoolbuurtwerk verzorgt projecten voor ‘levensecht leren’ in het onderwijs (groep 3 t/m 8 basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs). Leerlingen ondernemen de projecten als groep of klas -meestal in schooltijd- in eigen buurt of stad; samen met mensen die in de buurt wonen, of werken (van gemeentediensten tot horeca of kunstenaars, e.v.a.).

De projecten vinden plaats op locaties in de buurt -voor de nodige levensechtheid; en deels op school- voor de nodige voorbereiding en verwerking. Projectthema’s worden gekozen in overleg met de school en sluiten op maat aan bij het onderwijsprogramma.

Het schoolbuurtwerk

De Schoolbuurtwerker:

  • ontwikkelt de hele projectopzet in overleg met scholen, leerkrachten en de betrokkenen uit de omgeving;
  • begeleidt de projectlessen, waar ook de leraar bij aanwezig is; desgewenst wordt een preciezere rolverdeling afgesproken;
  • legt contacten met de lokale diensten en andere betrokkenen, en bereidt hen voor op hun rol in de projecten.

Kernkwaliteiten van het Schoolbuurtwerk (beproefd in >30 jaar ervaring) zijn de inspirerende, en pedagogisch gedegen, uitwerking & begeleiding van de projecten door:

  • In te spelen op het perspectief van kinderen, hun nieuwsgierigheid en behoefte om zichzelf te ontwikkelen, met nieuwe en bijzondere leerervaringen ‘in het echte leven’.
  • In te spelen op onderwijsleergebieden en kerndoelen: de projecten geven altijd een invulling aan burgerschapsvorming, in combinatie met aandacht voor taalontwikkeling en kunstzinnige vorming; afhankelijk van het project in kwestie kunnen ook andere onderwijsdoelen en leergebieden aan de orde zijn. Tevens werken we aan generieke competenties in het kader van culturele- en kunstzinnige oriëntatie.  *(1)
  • Gebruik te maken van thema’s die -doorlopend of actueel- spelen op school en in de buurt of stad.

Flexibele samenwerking met scholen, in de keuze en uitwerking van de projecten:

  • Scholen kunnen vragen om een nieuw project over een thema in de actualiteit van school of buurt, een speciale gebeurtenis of een verandering.;
  • Scholen kunnen ook kiezen uit een aanbod van een aantal ‘vaste’ –reeds ontwikkelde- projecten, waar doorlopend vraag naar blijkt te zijn,; waar desgewenst ook weer variaties op gemaakt kunnen worden.;
  • De Schoolbuurtwerker maakt altijd afspraken met school en (groeps-) leerkrachten ter afstemming op het lesprogramma.

Methodische aanpak

Alle projecten van het Schoolbuurtwerk zijn gericht op drie globale doelen, die ‘levensecht leren’ kenmerken. Zij bieden gelegenheid tot:

  1. Burgerschap;
  2. Levensechte ontmoeting en oriëntatie;
  3. Oefening van competenties in een levensechte context / talentontwikkeling.

In elk project worden deze globale doelen uitgewerkt in praktische activiteiten met concrete, meetbare doelen (tevens verwijzend naar onderwijsleergebieden en kerndoelen). De inrichting en begeleiding van de activiteiten zorgen ervoor dat de leerlingen, al doende, allerlei kennis, inzichten en vaardigheden opdoen die passen bij diverse leergebieden en kerndoelen van het onderwijs.

De methodiek is beschreven en onderbouwd i.s.m. het Nederlands Jeugdinstituut *(2,3), en is als reader verkrijgbaar bij de Stichting Schoolbuurtwerk.

Verdieping doelen

  • Burgerschapsvorming: –een wettelijke onderwijstaak- heeft tot doel dat leerlingen zich ontwikkelen tot actieve burgers die niet alleen voor zichzelf zorgen, maar ook voor anderen en hun omgeving. In Schoolbuurtwerk-projecten maken leerlingen op een positieve manier kennis met het leven van allerlei medeburgers. Door samen iets te doen, ervaren ze hoe mensen elkaar in het leven nodig hebben. Ze worden trots op hun omgeving doordat ze ervaren wat die te bieden heeft, én doordat ze er zelf een actieve rol in kunnen spelen.
  • Talentontwikkeling: Burgerschapsvorming kan tevens de talentonwikkeling van leerlingen bevorderen. Leerlingen kunnen ‘in het echt’ ervaren wat hen interesseert, en welke talenten ze daarvoor kunnen gebruiken en ontwikkelen, op school en/of in naschoolse activiteiten. Dit schept ook aanknopingspunten voor de samenwerking tussen scholen, bso en andere organisaties.
  • Kunstzinnige oriëntatie en culturele competenties: Binnen de leerlijnen van de kunstzinnige vakdisciplines en cultureel erfgoed verwerven leerlingen competenties. Gezamenlijk werken de leerlijnen aan een set van generieke competenties voor het leergebied kunstzinnige oriëntatie.  Deze generieke competenties zijn daarmee (kunst)vakoverstijgend. Gezamenlijk werken de leerlijnen aan  de generieke competenties van het leergebied kunstzinnige oriëntatie. De competentiebeschrijvingen in de afzonderlijke leerlijnen van de kunstzinnige vakdisciplines beeldend, dans, drama, muziek en cultureel erfgoed geven zicht op het behaalde streefniveau.

Financiering

De projecten van het Schoolbuurtwerk kunnen worden gefinancierd uit de subsidieregeling ‘Vloa’ van de gemeente Amsterdam, vouchergelden en budget van de school zelf. Bij bepaalde thema’s geven soms ook andere organisaties (zoals fondsen of woningbouwverengingen) een bijdrage.

 

Jorie Wieriks, Directeur /Uitvoerder Schoolbuurtwerk

Saskia van Oenen, voorzitter Stichting Schoolbuurtwerk, voor levensecht leren

*

  1. www.kunstzinnigeorientatie.slo.nl (leerplankader Kunstzinnige Oriëntatie Primair Onderwijs)
  2. Boersma, M. van Wier, & J. Wieriks (2012, 2e druk). Levensecht leren in de buurt; Praktijkboek voor Schoolbuurtwerk in het basisonderwijs. Amsterdam: IJsterk.
  3. van Oenen, P. Bakker, & M. Valkestijn (2005). Jeugdactiviteiten in de brede school. Utrecht / Amsterdam: NJi / SWP.